Voedselinformatie verhuist van de verpakking naar het scherm. Naast de streepjescode komt een QR-code met een webadres. Wie iets wil weten, belandt in de database van de fabrikant.

Consumenten willen om verschillende redenen steeds meer weten: allergenen en gezondheid, dieetvoorkeuren, bestrijdingsmiddelen, herkomst en mensenrechten, dierenwelzijn, natuur- en milieubelasting. Op een etiket past die informatie vaak niet, in een database wel. Niet de beschikbare ruimte, maar de rechthebbende bepaalt dan wat je te weten komt en in welke vorm. Machineleesbaarheid is intussen het probleem niet meer, toegang en rechten zijn dat wel.

Bij wijn is die verhuizing van etiket naar database al wettelijk geregeld: sinds 2023 mag de verplichte ingrediëntenlijst achter een QR-code staan. Over alcoholetikettering sprak de Europese Commissie tussen 2020 en 2023 tweeëntwintig keer met de drankensector en, volgens consumentenkoepel BEUC, geen enkele keer met maatschappelijke organisaties.

Een onafhankelijke en openbare informatiebron zou een goed alternatief bieden. De Nederlandse voedingswaardedatabank NEVO wordt echter gevuld met laboratoriumanalyses, buitenlandse tabellen, etiketten en fabrikantgegevens. Het RIVM wil die best openstellen maar kan dat niet. Er zijn licentiehouders betrokken die hun eigen voorwaarden stellen.

Wie de gegevens aanlevert, houdt de rechten en bepaalt dus het gebruik. GS1, met in het Nederlandse toezicht onder meer Albert Heijn, Unilever en Rabobank, legt in een privaat proces vast waar een scan uitkomt en welke informatie daar wordt aangeboden. Zo wordt buiten elk openbaar proces beslist wat een burger over het eigen eten kan weten.